Для ПМП або грамадзянства Літвы трэба здаць два іспыты: літоўскую мову на ўровень A2 і асновы Канстытуцыі. З моваю ўсё больш-менш зразумела, а вот Канстытуцыя ў многіх выклікае болей трывогі: юрыдычны тэкст, незнаёмыя тэрміны — і ўсё гэта літоўскаю.
Добрая навіна: з двух іспытаў гэты — самы прадсказуемы. Фармат фіксаваны, тэмы вядомы зараней, а пытанні правяраюць канкрэтныя факты, а не юрыдычную эрудыцыю. Разбіраем, як ён устроены і як рыхтавацца без панікі.
Фармат: 20 пытанняў, прахадны парог — 14
Афіцыйная назва — Lietuvos Respublikos Konstitucijos pagrindų egzaminas, іспыт з асноў Канстытуцыі Літоўскай Рэспублікі.
Тэст камп’ютэрны, вынік відно адназу на экране. Усе пытанні і варыянты адказаў — літоўскаю: пераклад не выдаюць, слоўнікам карыстацца нельзя.
Каму трэба гэты іспыт
Тым, кто афармляе ПМП (пастаяннае месца жыхарства) або грамадзянства Литвы — разам с моўным іспытам A2.
Здаваць мову і Канстытуцыю можна у любым парадку: старое правіла «спачатку мова» адменена, хоць у старых артыкулах і на форумах яно яшчэ сустракаецца. Зданы іспыт не мае тэрміну дзеяння.
Як прайсці рэгістрацыю па кроках — у нашым пакрокавым гайдзе з рэгістрацыі. Коратка: запісь на іспыт з Канстытуцыі — толька праз MIGRIS, не пазней чым за 15 дзён да даты іспыта, аплата анлайн.
Даты іспыта
Іспыт праводзіцца 6 разоў на год, пачатак заўсёды а 14:00. Расклад на 2026 год зацверджаны прыказам NSA VK-1246 ад 18.12.2025 — ён жа ў афіцыйным PDF NSA:
Найбліжэйшая дата і адваротны адлік да яе заўсёды відно ў календары іспытаў на нашай галоўнай. А выбіраючы, дзе здаваць, зручна арыентавацца па інтерактыўнай мапе там жа: на ёй відно ўсе школы, што прымаюць іспыт, і адлегласць да кожнай.
Што пытаюць: тэматычная мапа
Пытанні іспыта — пра ўстрой дзяржавы: хто каго назначае, колька галасоў трэба для рашэння, якія тэрміны паўнамочый. Не філасофія права, а канкрэтныя факты.
У нашым трэнажоры мы групуем пытанні ў 9 тэматычных блокаў — разам яны пакрываюць усю Канстытуцыю: Дзяржава і ўлада · Грамадзянін і дзяржава · Грамадства і сям’я · Сейм · Прэзідэнт · Урад · Суды і Канстытуцыйны суд · Месцавае самаўрадаванне · Фінансы, бюджэт и абарона.
Галоўная складнасць — не права, а мова
Увесь іспыт літоўскаю: і пытанні, і варыянты адказаў. Пераклад не выдаюць, слоўнікам карыстацца нельзя.
Таму недастатачна разабрацца с фактамі — трэба распазнаваць тэрміны: Seimo narys, Vyriausybė, Konstitucinis Teismas, kadencija. Прачытаць Канстытуцыю ў перакладзе і ўсё зразумець — гэта паўсправы; на іспыте гэтыя словы трэба распазнаваць хутка і ў кантэксце пытання. 180+ такіх тэрмінаў мы вывелі асобным слоўнікам у нашы PDF.
Таму фінальная частка падрыхтоўкі павінна праходзіць літоўскаю — на фармуліроўках, блізкіх да экзаменацыённых.
План падрыхтоўкі
Прачытайце Канстытуцыю цаліком — лепей у паралельным перакладзе. Мета — зразумець структуру: дзе пра Сейм, дзе пра Прэзідэнта, дзе пра правы.
Прарашайце пытанні блокамі і адмечайце слабыя раздзелы — звычайна іх два-тры, і мена туды варта ўкласці час.
Парог — 14 из 20, але на трэніроўках выходзьце на стабільныя 17–18: на іспыте хваляванне і нязвычныя фармуліроўкі забяруць сваё.
Зубрыць 154 артыкулы напамяць не трэба. Трэба разумець, як устроена дзяржава, — і распазнаваць гэта літоўскаю.
І чэсна: многім гэтага дастатачна. Колька ўважных прачытаний Канстытуцыі ў паралельным перакладзе — пры далжным фокусе і засредоточэннасці — ужэ прыводзяць людзей да зданага іспыта. Трэнажор трэба тым, каму лягчэй ісці па ачэрчанай структуры ці праграме: ён как раз дае патрэбную сістэму і зручную аналітыку, чтоб бачыць свой прагрэс і слабыя месцы.
Матэрыялы Šaunuolė з Канстытуцыі
Моўны трэнажор Šaunuolė бясплатны. Для іспыта з Канстытуцыі мы сабралі асобныя матэрыялы — гэта платныя прадукты:
- Трэнажор Канстытуцыі — 350 пытанняў па ўсем 9 блокам у фармаце іспыта: пытанне літоўскаю (пераклад можна адкрыць адным націскам), мапа прагрэсу па раздзелам, чтоб бачыць слабыя месцы. €4.99, доступ назаўжды.
- Konstitucijos paketas — PDF-путевадзітель с каментарыем да ўсіх раздзелаў + паралельны тэкст (літоўская і пераклад) + трэнажор у камплекце. €29.99.
